Home首页 / Previous上一个 / Next下一个
|| envelope
Mongolian language directory

蒙文阅读: 3-21Mongolian Reading: 3-21

Mongolian script does not work properly on all systems or browsers. It may help to download Mongolian White Font. 有的系统和浏览器老蒙文文字显示不对。如果有问题的话,下载一下蒙古文白体

1. Mongol Bichig1. 老蒙文

(Hover cursor to see Inner Mongolian pronunciation) (光标悬停在文本上显示内蒙的口语发音)       
(词汇 1)(Vocab 1)

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠬᠣᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠡᠮᠴᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ

ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯ ᠮᠢᠩ ᠣᠯᠣᠰ ᠦᠨ ᠰᠡᠭᠦᠯᠴᠢ ᠡᠴᠡ ᠴᠢᠩ ᠣᠯᠣᠰ ᠦᠨ ᠡᠬᠢᠨ ᠦ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠳᠤ ᠠᠮᠢᠳᠣᠷᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠭᠰᠠᠨ ᠭᠠᠳᠠᠷ ᠡᠮᠨᠡᠯᠭᠡ ᠵᠢᠨ ᠰᠠᠯᠠᠭᠠᠨ ᠦ ᠠᠯᠳᠠᠷᠲᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠡᠮᠴᠢ ᠮᠦᠨ᠃

ᠮᠠᠨ ᠦ ᠣᠯᠣᠰ ᠦᠨ ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ ᠣᠬᠠᠭᠠᠨ (1) ᠦ ᠨᠣᠮ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌ ᠲᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠡᠮᠴᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠢ 《ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ ᠣᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᠪᠡ (2)》 ᠭᠡᠵᠦ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠢ᠃ ᠨᠢᠭᠡ ᠣᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠧ ᠱᠦᠧᠧ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠵᠠᠩᠵᠣᠨ (3) ᠪᠠᠢᠯᠳᠣᠭᠠᠨ ᠦ ᠳᠣᠮᠳᠠ ᠰᠢᠷᠬᠠᠲᠣᠭᠠᠳ ᠮᠢᠬᠠᠨ ᠳᠤ ᠨᠢ ᠵᠡᠪᠡ ᠭᠦᠨ ᠰᠢᠭᠢᠳᠴᠦ ᠠᠪᠬᠣ ᠵᠢᠨ ᠠᠷᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠭᠠᠴᠢᠭᠳᠠᠵᠤ ᠠᠮᠢ ᠨᠠᠰᠣ ᠨᠢ ᠠᠶᠣᠯ ᠲᠦᠭᠰᠢᠭᠦᠷᠢ ᠳᠤ ᠣᠴᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠯ᠎ᠠ᠃ ᠡᠭᠦᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠡᠮᠴᠢ ᠰᠢᠷᠬᠠᠳᠠᠨ ᠦ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠡᠴᠡ ᠰᠢᠬᠢᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠡᠪᠡ ᠵᠢ ᠣᠬᠣᠨ ᠠᠪᠴᠣ ᠲᠣᠰᠬᠠᠢᠯᠠᠨ ᠨᠠᠢᠷᠠᠭᠣᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠰᠠᠢᠨ ᠡᠮ ᠲᠦᠷᠬᠢᠵᠦ ᠲᠦᠷᠭᠡᠨ ᠡᠮᠨᠡᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠡᠷ ᠰᠢᠷᠬᠠᠲᠠᠨ ᠦ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠮᠠᠰᠢ ᠬᠣᠷᠳᠣᠨ ᠡᠳᠡᠭᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠨ᠎ᠠ᠃ ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠢᠭᠡ ᠣᠳᠠᠭᠠᠨ ᠦ ᠰᠢᠷᠦᠭᠦᠨ ᠲᠣᠯᠣᠯᠳᠣᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠡᠣ ᠪᠠᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠵᠠᠩᠵᠦᠨ ᠭᠣᠴᠢ ᠭᠠᠷᠣᠢ ᠰᠣᠮᠣᠨ ᠳᠤ ᠣᠨᠣᠭᠳᠠᠵᠤ ᠬᠦᠨᠳᠦ ᠰᠢᠷᠬᠠᠲᠣᠭᠠᠳ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠠᠯᠳᠠᠨ ᠣᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠵᠡᠢ᠃ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠡᠮᠴᠢ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠪᠠᠨ ᠣᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠯᠲᠣ (4) ᠲᠦᠷᠭᠡᠨ ᠠᠪᠣᠷᠠᠬᠤ ᠠᠷᠭ᠎ᠠ ᠵᠢ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠵᠦ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠲᠡᠮᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠬᠡᠪᠡᠯᠢ ᠵᠢ ᠬᠠᠭᠠᠯᠣᠭᠠᠳ ᠰᠢᠷᠬᠠᠲᠠᠨ ᠢ ᠬᠠᠯᠠᠭᠣᠨ ᠬᠡᠪᠡᠯᠢ ᠳᠤ ᠨᠢ ᠬᠢᠵᠦ ᠲᠠᠯᠪᠢᠪᠠ᠃ ᠰᠡᠬᠡᠭᠡ ᠠᠯᠳᠠᠭᠠᠳ ᠪᠠᠢᠭᠰᠠᠨ ᠰᠢᠷᠠᠬᠲᠠᠨ᠂ ᠦᠵᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠳᠠᠯ᠎ᠠ ᠠᠭᠠᠵᠢᠮ ᠵᠢᠡᠷ ᠰᠡᠬᠡᠭᠡᠷᠡᠵᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠣᠷᠴᠢᠯᠠᠩ ᠳᠤ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠪᠣᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠪᠡ᠃

ᠠᠯᠳᠠᠷᠲᠣ ᠡᠮᠴᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠪᠠᠨ ᠣᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠯᠲᠣ ᠵᠠᠰᠠᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠣᠯᠣᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠣᠷᠣᠨ ᠦ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠡᠮᠴᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠵᠢᠯ ᠵᠢᠡᠷ ᠵᠢᠠᠨ ᠡᠯ᠎ᠡ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠳᠡᠨ ᠦ ᠠᠷᠠᠳ ᠲᠦᠮᠡᠨ ᠦ ᠮᠠᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠬᠦᠨᠳᠦᠳᠬᠡᠯ ᠢ ᠣᠯᠵᠣ ᠪᠠᠢᠯ᠎ᠠ᠃ ᠡᠢᠮᠦ ᠡᠴᠡ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ (5) ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠰᠢᠷᠡᠨ ᠳᠠᠭᠣᠳᠠᠵᠤ ᠮᠠᠨ ᠦ ᠣᠯᠣᠰ ᠦᠨ ᠬᠣᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠡᠮᠴᠢ (6) ᠬᠣᠧᠠ ᠲᠦᠧᠧ ᠯᠣᠭᠡ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠬᠡᠯᠡᠯᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠣᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠶᠣᠮ᠃

___________________________________
(词汇 2)(Vocab 2)

(1) ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ ᠣᠬᠠᠭᠠᠨ -- ᠡᠮᠨᠡᠯᠭᠡ ᠵᠢᠨ ᠣᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠪᠣᠢ᠃

(2) ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᠬᠦ -- ᠲᠣᠭᠣᠷᠠᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠣᠢᠯᠠᠭᠠᠵᠤ ᠣᠬᠠᠬᠤᠪᠠ ᠮᠷᠭᠡᠵᠢᠬᠦ᠃

(3) ᠵᠠᠩᠵᠣᠨ -- ᠴᠡᠷᠡᠭ ᠦᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠣᠶᠳ ᠦᠨ ᠡᠷᠬᠢᠮ ᠴᠣᠯᠠ᠃

(4) ᠣᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠯᠲᠣ -- ᠣᠷᠣᠨ ᠨᠣᠲᠣᠭ ᠪᠣᠶᠣ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ ᠦ ᠲᠡᠭᠡᠳᠦᠰ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠣᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦᠪᠡᠷᠮᠢᠴᠡ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠪᠠ ᠬᠡᠪᠰᠢᠯ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠵᠣᠷᠢᠯ᠃

(5) ᠴᠣᠷᠵᠢ -- ᠰᠦᠮ᠎ᠡ ᠬᠡᠢᠳ ᠦᠨ ᠬᠣᠷᠠᠯ᠂ ᠨᠣᠮ ᠦᠨ ᠣᠢᠯᠠ ᠵᠢ ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢᠯᠬᠠᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠲᠣᠰᠢᠶᠠᠯ᠃

(6) ᠬᠣᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠡᠮᠴᠢ -- ᠲᠣᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠡᠷᠭᠡᠵᠢᠯ ᠲᠡᠢ ᠰᠠᠢᠨ ᠡᠮᠴᠢ᠃

2. Cyrillic2. 新蒙文

Монгол үндэстний хувилгаан эмч Мэргэн

Мэргэн бол Мин улсын сүүлчээс Чин улсын эхний үед амьдраж байсан гадар эмнэлгийн салааны алдарт Монгол эмч юм.

Манай улсын анагаах ухааны (1) ном бичигт Монгол эмч Мэргэнийг "анагаах ухаанд нэвтрэв (2)" гэж тэмдэглэж бий. Нэг удаа Э Шүэ гэдэг жанжин (3) байлдааны дунд шархтаад маханд нь зэв гүн шигдэч авахын аргагүй гачигдаж амь нас нь аюул түгшүүрт учирсан байлаа. Үүнд Мэргэн эмч шархтаны биеэс шигдсэн зэвийг ухан авч тусгайлан найруулсан сайн эм түрхэж түргэн эмэнсэнээр шархтаны бие маш хурдан эдгэрсэн байна. Бас нэг удааны ширүүн тулалдаанд Ү Бай гэдэг жанжин гуч гаруй суманд оногдож хүнд шархтаад мэдээ алдан ойчсон байжээ. Мэргэн эмч, Монгол үндэстнийхээ уламжлалт (4) түргэн аврах аргийг хэрэглэж, цагаан тэмээний хэвэлийг хаглаад шархтаныг халуун хэвэлт нь хийж тавив. Сэхээ алдаад байсан шархтан, үзэж байдал аажимаар сэхээрж хүний орчлонт дахин буцаж ирэв.

Алдарт эмч Мэргэн Монгол үндэстнийхээ уламжлалт заслага болон газар ороны онцлог бүхий эмчилгээ мэргжилээрээ эл үндэстний ард түмэний магтаал хүндэтгэлийг олж байлаа. Иймээс хүмүүс түүнийг Мэргэн цорж (5) гэж бишрэн дуудаж манай улсын хувилгаан эмч (6) Хуа Түө лүгээ зэрэгцүүлэн хэлэлцдэг болсон юм.

___________________________________

(1) Анагаах ухаан -- эмнэлгийн ухааныг зааж бий.

(2) Нэвтрэх -- туурдал ойлгож ухах ба мэргэжлэх.

(3) Жанжин -- цэргийн их ноёдын эрхэм цол.

(4) Уламжлалт -- орон нутаг буюу үндэстний дээдсээсээ уламжлалж ирсэн өвөрмөц онцлог ба хэвшил бүхий зүйл.

(5) Цорж -- сүм хийдийн хурал, номын үйлийг толгойлогч хүний тушаал.

(6) Хувилгаан эмч -- тон их мэргэжилтэй сайн эмч.

mɔŋgɔ̌l undə̌stni: xʏbilga:n əmʧ mərgə̌n

mərgə̌n bɔl miŋ ʊlsi:n su:lʧə:s ʧiŋ ʊlsi:n əxni: uəd æmdrǎʤ bæ:sǎn gadǎr əmnə̌lg:in sala:ni aldǎrt mɔŋgɔ̌l əmʧ mon

manæ: ʊlsi:n anga:x ʊxa:ni: nɔm biʧigt mɔŋgɔ̌l əmʧ mərgə̌ni: "ang:ax ʊxa:nd nəbtrəb" gəʤ təmdə̌glə̌ʤ bi:

nəg ʊda: ə ʃwæ? gədəg ʤaŋʤɪn bælda:ni: dʊnd ʃarxta:d maxand n ʤib gun ʃigdə̌ʧ abǎxi:n arǎggui gaʧɪgdǎʤ æm nas n ajʊ:l tugʃu:rd ʊʧirsǎn bæ:na: u:nd mərgə̌n əmʧ ʃarxtǎni: bəiə:s ʃigdsə̌n ʤibi: ʊxǎn abʧ tʊsgæ:lǎn næ:rʊ:lsǎn sæ:n əm turxə̌ʤ turgə̌n əmə̌nsnə:r ʃarxtni: bəj maʃ xʊrdǎn ədgə̌rsə̌n bæ:na: bas nəg ʊda:ni: ʃuru:n tʊlǎlda:nd ugə:r gədəg ʤaŋʤɪn gʊʧ garʊi sʊmǎnd ɔnɔ̌gdɔʤ xund ʃarxtǎga:d mədə: aldǎn œ:ʧsɔ̌n bæʤæ: mərgə̌n əmʧ, mɔŋgɔ̌l undə̌сtni:xə: ʊlǎmʤlǎlt turgə̌n abrǎx argi: xərə̌glə̌ʤ ʧaga:n təmə:ni: xəbə̌li:g xagla:d ʃarxtǎni:g xalʊ:n xəbə̌lt n xi:ʤ tæbɪb səxə: alda:d bæ:sǎn ʃarxtǎn, uʤə̌ʤ bæ:dǎl a:ʤɪma:r səxə̌rgə̌ʤ xuni: ɔrʧlɔ̌ŋd dæxɪn bʊʧǎʤ irəb

aldǎrt əmʧ mərgə̌n mɔŋgɔ̌l undə̌stni:xə: ʊlǎmʤlǎld ʤasla:g bɔlɔ̌n gaʤɪri:n ɔrɔ̌ni: ɔnʧlɔ̌g boxoi əmʧɪlgə:n mərə̌gʤilə:rə:n əl undə̌stni: ard tuməni: magta:l xundə̌tgə̌li:g ɔlʤ bæ:la: i:mə:s xumu:s tu:ni:g mərgə̌n ʧɔrʤ gəʤ biʃrə̌n dʊ:dǎʤ manæ: ʊlsi:n xʏbɪlga:n əmʧ hʊa tuo le: ʤirə̌gʧu:lə̌n xələ̌lʧdə̌g bɔlsɔ̌n jʊm anga:x ʊxa:n -- əmnə̌lgi:n ʊxa:ni: ʤa:ʤ bi: nəbtrə̌x -- tʊ:rdǎl œ:lgɔ̌ʤ ʊxǎx ba mərə̌gʤlə̌x ʤaŋʤɪn -- ʧirə̌gi:n ix nɔjdi:n ərxə̌m ʧɔl ʊlǎmʤlǎlt -- ɔrɔ̌n nʊtǎg bʊjʊ: undə̌stni: də:dsə:sə:n ʊlǎmʤlǎlʤ irsə̌n obǒrmǒʧ ɔnʧlɔ̌g ba xəbʃil boxoi ʤuil ʧɔrʤ -- sum xi:di:n xʊrǎl, nɔmi:n uili: tɔlgœ:lɔ̌gʧ xuni: tʊʃa:l xʏbɪlga:n əmʧ -- tɔŋ ix mərə̌gʤilte: sæ:n əmʧ

3. 词汇 3. Vocab 語彙

(词汇 1)(Vocab 1) (回文章)(Back to passage)
ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ
(ündüsüten)
undə̌stə̌n
үндэстэн
【nationality, race, nation】 【民族】
ᠬᠣᠪᠢᠯᠭᠠᠨ
(xubilɣan)
xʏbɪlga:n
хувилгаан
【reincarnation of Buddha, miraculous】 【灵验的, 神明的, 神灵的, 万能的】
ᠮᠢᠩ ᠣᠯᠣᠰ
(ming ulus)
miŋ ʊls
Мин улс
【Ming dynasty】 【明朝】
ᠰᠡᠭᠦᠯᠴᠢ
(segulči)
su:lʧ
сүүлч
【end】 【最后的, 最终的, 最末的】
ᠴᠢᠩ ᠣᠯᠣᠰ
(čing ulus)
ʧiŋ ʊls
Чин улс (注)(Note)
【Qing dynasty】 【清朝】
ᠡᠬᠢ
(exi)
əx
эх
【beginning】 【起初, 开始, 起始】
ᠠᠮᠢᠳᠣᠷᠠᠬᠤ
(amiduraxu)
æmdrǎx
амьдрах
【to live】 【起初, 开始, 起始】
ᠭᠠᠳᠠᠷ ᠡᠮᠨᠡᠯᠭᠡ
(ɣadar emnelge)
gadǎr əmnə̌lə̌g
гадар эмнэлэг
【surgery, surgical medicine】 【外科】
ᠰᠠᠯᠠᠭ᠎ᠠ
(salaɣ-a)
sala:
салаа
【branch】 【分枝, 枝杈】
ᠠᠯᠳᠠᠷᠲᠣ
(aldartu)
aldǎrt
алдарт
【famous】 【有名的, 闻名的】
ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ
(anaɣaxu)
anga:x
анагаах
【to heal, cure, restore to health】 【治, 治疗】
ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ ᠣᠬᠠᠭᠠᠨ
(anaɣaxu uxaɣan)
anga:x ʊxa:n
анагаах ухаан
【science of medicine】 【医学】
ᠨᠣᠮ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌
(nom bičig)
nɔm biʧig
ном бичиг
【books】 【书籍, 书本】
ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᠬᠦ
(nebterexü)
nəbtrə̌x
нэвтрэх
【to enter, permeate, know thoroughly】 【透, 透过, 渗透, 侵入, 渗入】
ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠬᠦ
(temdeglexü)
təmdə̌glə̌x
тэмдэглэх
【to note down, note, to describe】 【作记号, 作标记, 表明, 纪录, 记载】
ᠧ ᠱᠦᠧᠧ
(ᴇ šüwᴇ)
e ʃuwə
Э Шүэ
【E Shuo (Manchu general)】 鄂硕 (满洲的将军)】
ᠵᠠᠩᠵᠣᠨ
(ǰangǰun)
ʤæŋʤɪn
жанжин
【general (military)】 【将军, 将官, 将领】
ᠪᠠᠢᠯᠳᠣᠭᠠᠨ
(bailduɣan)
bæ:lda:n
байлдаан
【fight, battle, combat, war】 【战斗】
ᠰᠢᠷᠬᠠᠲᠣᠬᠤ
(sirxatuxu)
ʃarxtǎx
шархтах
【to be wounded, injured】 【受伤, 负伤】
ᠮᠢᠬ᠎ᠠ
(mix-a)
max
мах
【flesh】 【肉】
ᠵᠡᠪᠡ
(ǰebe)
ʤib
зэв
【arrowhead】 【镞】
ᠭᠦᠨ
(gün)
gun
гүн
【deep】 【深的】
ᠰᠢᠭᠢᠳᠬᠦ
(sigidxü)
ʃigdə̌x
шигдэх
【to get stuck in, to be inserted, to sink in】 【陷入, 嵌入, 钻入】
ᠭᠠᠴᠢᠭᠳᠠᠬᠤ
(ɣačiɣdaxu)
gaʧɪgdǎx
гачигдах
【(passive of ᠭᠠᠴᠢᠬᠤ)↓, to suffer from, to be hard pressed】 【(ᠭᠠᠴᠢᠬᠤ的被动态)↓, 难住, 为难, 困窘】
ᠭᠠᠴᠢᠬᠤ
(ɣačixu)
gaʧɪx
гачих
【to suffer from, to be hard pressed】 【拮据, 困顿, 难住】
ᠠᠮᠢ ᠨᠠᠰᠣ
(ami nasu)
æm nas
амь нас
【life】 【生命, 寿命】
ᠠᠶᠣᠯ ᠲᠦᠭᠰᠢᠭᠦᠷᠢ
(ayul tügsigüri)
ajʊ:l tugʃu:r
аюул түгшүүр
【danger】 【惊险, 风险】
ᠣᠴᠠᠷᠠᠬᠤ
(učraxu)
ʊʧrǎx
учрах
【to meet, come across】 【碰见, 遇见, 遭遇】
ᠣᠬᠣᠬᠤ
(uxuxu)
ʊxǎx
ухах
【to dig】 【挖, 抠, 掘】
ᠲᠣᠰᠬᠠᠢᠯᠠᠬᠤ
(tusxailaxu)
tʊsgæ:lǎx
тусгайлах
【to specialise, (here) specially】 【专门, 特地】
ᠨᠠᠢᠷᠠᠭᠣᠯᠬᠤ
(nairaɣulxu)
næ:rʊ:lǎx
найруулах
【to blend, compound, compose】 【调制, 配制, 调合, 调配】
ᠲᠦᠷᠬᠢᠬᠦ
(türxixü)
turxə̌x
түрхэх
【to annoint, apply, put on】 【涂, 抹】
ᠡᠮᠨᠡᠬᠦ
(emnexü)
əmnə̌x
эмнэх
【to medicate, treat】 【治疗, 医治, 医疗】
ᠡᠳᠡᠭᠡᠷᠡᠬᠦ
(edegerexü)
ədə̌grə̌x
эдгэрэх
【to recover, to heal up】 【愈, 痊愈, 复元, 恢复, 好转】
ᠰᠢᠷᠦᠭᠦᠨ
(sirügün)
ʃuru:n
ширүүн ~ шүрүүн
【rough, severe, tough, harsh】 【強烈, 剧烈】
ᠲᠣᠯᠣᠯᠳᠣᠭᠠᠨ
(tululduɣan)
tʊlǎlda:n
тулалдаан
【fight, battle, struggle】 【交战, 战斗, 会战】
ᠡᠦ ᠪᠠᠢ
(ü bai)
u: bæ:
Ү бай
【Wu Bai (Manchu general)】 武拜 (满洲的将军)】
ᠰᠣᠮᠣ
(sumu)
sʊm
сум
【arrow】 【箭】
ᠣᠨᠣᠭᠳᠠᠬᠤ
(onoɣdaxu)
ɔnɔ̌gdɔ̌x
оногдох
【(passive of ᠣᠨᠣᠬᠤ)↓, to be hit】 【(ᠣᠨᠣᠬᠤ的被动态)↓, 被命中】
ᠣᠨᠣᠬᠤ
(onoxu)
ɔнɔ̌x
онох
【hit a target, hit upon】 【命中, 击中, 打中】
ᠬᠦᠨᠳᠦ
(xündü)
xund
хүнд
【heavy, grave, difficult, serious】 【重】
ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ
(medege)
mədə:
мэдээ
【consciousness】 【知觉】
ᠠᠯᠳᠠᠬᠤ
(aldaxu)
aldǎx
алдах
【to lose】 【失, 失去】
ᠣᠢᠴᠢᠬᠤ
(oičixu)
œ:ʧɪx
ойчих
【to fall down】 【掉落, 坠落, 倒下, 跌到, 摔到】
ᠣᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠯᠲᠣ
(ulamǰilaltu)
ʊlǎmʤlǎlt
уламжлалт
【traditional, inherited】 【传说的, 习惯的】 【伝統, 遺産】
ᠲᠦᠷᠭᠡᠨ ᠠᠪᠣᠷᠠᠬᠤ
(türgen aboraxu)
turgən abrǎx
түргэн аврах (注)(Note)
【first aid】 【急救】
ᠲᠡᠮᠡᠭᠡ
(temege)
təmə:
тэмээ
【camel】 【骆驼】
ᠬᠡᠪᠡᠯᠢ
(xebeli)
xəbə̌l
хэвэл
【abdomen, belly】 【腹, 腹部】
ᠬᠠᠭᠠᠯᠬᠤ
(xaɣalxu)
xaglǎx
хаглах
【to cleave, split, cut open】 【切开, 打开, 割开】
ᠰᠢᠬᠡᠭᠡ
(sexege)
səxə:
сэхээ
【consciousness, intellect, reason】 【知觉, 理智, 理性】
ᠠᠭᠠᠵᠢᠮ
(aɣajim)
a:ʤɪm
аажим
【slowly】 【缓慢的, 徐徐的】
ᠰᠡᠬᠡᠭᠡᠷᠡᠬᠦ
(sexegerexü)
səxə:rə̌x
сэхээрэх
【become awake or conscious, recover one's senses】 【觉醒, 醒悟, 悔悟, 清醒】
ᠣᠷᠴᠢᠯᠠᠩ
(orčilang)
ɔrʧlɔ̌ŋ
орчлон
【universe, world, material world, world of reincarnation】 【宇宙, 世间, 人间】
ᠪᠣᠴᠠᠬᠤ
(bučaxu)
bʊʧɪx
буцах
【to go back, return, turn back】 【回, 返, 归, 回返】
ᠵᠠᠰᠠᠯᠭ᠎ᠠ
(ǰasalɣ-a)
ʤaslǎg
заслага
【therapeutic treatment; repair, maintenance】 【治疗, 医疗】
ᠭᠠᠵᠠᠷ
(ɣaǰar)
gaʤɪr
газар
【ground】【地面】
ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ
(ončaliɣ)
ɔnʧlɔ̌g
онцлог
【peculiarity, feature】 【特点, 特色, 特征】
ᠪᠦᠬᠦᠢ
(büxüi ~ böxöi)
buxi: ~ boxoi
бүхий
【being, existing, having, possessing, containing】 【有, 具有, ...着】
ᠡᠮᠴᠢᠯᠡᠭᠡ
(emčilege)
əmʧɪlgə:
эмчилгээ
【medical treatment, health care】 【医疗, 治疗】
ᠮᠡᠷᠭᠡᠵᠢᠯ
(mergeǰil)
mərə̌gʤil
мэргэжил
【specialisation, profession, qualification, competence】 【技术, 技能, 技巧, 专业, 业务】
ᠡᠯ᠎ᠡ
(el-e)
əl
эл
【all, every】 【各, 诸, 这】
ᠮᠠᠭᠲᠠᠭᠠᠯ
(maɣtaɣal)
magta:l
магтаал
【eulogy, praise, panegyric】 【颂歌, 赞歌, 颂词】
ᠬᠦᠨᠳᠦᠳᠬᠡᠯ
(xündüdxel)
xundə̌tgə̌l
хүндэтгэл
【respect, honour, esteem, reverence】 【尊敬, 尊重, 尊称】
ᠴᠣᠷᠵᠢ
(čorǰi)
ʧɔrʤ
цорж
【"master of law", title given to head lama in monastic college or temple】 【卓尔济(主管寺庙教仪的喇嘛)】
ᠪᠢᠰᠢᠷᠡᠬᠦ
(bisirexü)
biʃrə̌x
бишрэх
【to have faith, believe, worship, to admire, to be reverent】 【钦佩, 宗拜, 敬仰, 佩服, 宗奉, 信服】
ᠬᠣᠧᠠ ᠲᠦᠧᠧ
(xuwa tüwe)
hʊa tuо
Хуа Түө
【Hua Tuo (famous Chinese physician of 1st-2nd century)】 【华佗】
 ᠯᠦᠭᠡ
(lüge)
le:
лүгээ (注)(Note)
【with (literary)】 【跟】
ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠦᠯᠬᠦ
(ǰergečegülxü)
ʤirə̌gʧu:lə̌x
зэрэгцүүлэх
【(causative of ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠬᠦ)↓, place side by side, juxtapose, put on the same basis, to compare】 ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠬᠦ的使动态)↓,使并列等, 排列, 并列, 对比】
ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠬᠦ
(ǰergečexü)
ʤirə̌gʧix
зэрэгцэх
【to be parallel to, on the same level as, equal to】 【并列, 并行, 平行】
ᠬᠡᠯᠡᠯᠴᠡᠬᠦ
(xelelčexü)
xələ̌lʧix
хэлэлцэх
【speak, talk, converse, discuss】 【交谈, 相谈, 谈论, 议论】
(词汇 2)(Vocab 2) (回文章)(Back to passage)
ᠵᠢᠭᠠᠬᠤ
(ǰiɣaxu)
ʤa:x
заах
【to teach】 【教】
ᠲᠣᠭᠣᠷᠠᠬᠤ
(tuɣuraxu)
tʊ:rǎx
туурах
【to come to an end, be settled, thoroughly】 【透彻, 彻底, 有眉目, 有结果】
ᠣᠢᠯᠠᠭᠠᠬᠤ
(oilaɣaxu)
œ:lgɔ̌x
ойлгох
【to understand, comprehend】 【理解, 体会, 心得】
ᠣᠬᠠᠬᠤ
(uxaxu)
ʊxǎx
ухах
【to understand, comprehend】 【理解, 领会, 理会】
ᠮᠡᠷᠭᠡᠵᠢᠬᠦ
(mergeǰixü)
mərə̌gʤix
мэрэгжих
【to be trained, to become qualified, to become professional】 【擅长, 专业化, 专门化】
ᠴᠡᠷᠢᠭ
(čerig)
ʧirə̌g
цэрэг
【warrior, soldier】 【兵, 军, 卒】
ᠨᠣᠶᠠᠳ
(noyad)
nɔjd
ноёд
【officer, official】 【官, 官员】
ᠡᠷᠬᠢᠮ
(erxim)
ərxə̌m
эрхэм
【important, distinguished】【尊贵的, 尊敬的, 可贵的】
ᠴᠣᠯᠠ
(čola)
ʧɔl
цол
【rank, title】【称号, 名号】
ᠪᠣᠶᠣ
(buyu)
bʊjʊ:
буюу
【or】【或者】
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠰ
(degedüs)
də:də̌s
дээдэс
【ancestors, forefathers】 【祖先, 先辈】 【祖先, 先祖】
ᠣᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠬᠤ
(ulamǰilaxu)
ʊlǎmʤlǎx
уламжлах
【to transmit, pass down】【传达, 传授, 传递】
ᠦᠪᠡᠷᠮᠢᠴᠡ
(öbermiče)
obǒrmǒʧ
өвөрмөц
【distinctive, special, unique】【独特的, 个别的, 特殊的】
ᠬᠡᠪᠰᠢᠯ
(xebsil)
xəbʃil
хэвшил
【custom】【习俗, 惯例, 风格】
ᠵᠦᠢᠯ
(ǰüil)
ʤuil
зүйл
【kind, sort, category】 【种, 种类】
ᠰᠦᠮ᠎ᠡ ᠬᠡᠢᠳ
(süm-e ~ söm-e xeid)
sum ~ som xi:d
сүм хийд
【monastery】 【寺庙, 寺院】
ᠬᠣᠷᠠᠯ
(xural)
xʊrǎl
хурал
【meeting】 【会】
ᠦᠢᠯᠡ
(üile)
uil
үйл
【work, activities】 【事业, 活动】
ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢᠯᠠᠬᠤ
(toloɣailaɣči)
tɔlgœ:lɔ̌gʧ
толгойлогч
【one in charge, leader, chief】 【头目, 头领, 头脑】
ᠲᠣᠰᠢᠶᠠᠯ
(tusiyal)
tʊʃa:l
тушаал
【office, position】 【头目, 头领, 头脑】
ᠲᠣᠩ
(tung ~ tong)
tʊŋ ~ tɔŋ
тон
【very】 【很, 非常】

4. Notes4. 备注

ᠴᠢᠩ ᠣᠯᠣᠰ Often known in M as ᠮᠠᠨᠵᠣ ᠴᠢᠩ ᠭᠦᠷᠦᠨ manʤ ʧiŋ gurə̌n / Манж Чин Гүрэн. (回去) (Back)
ᠲᠦᠷᠭᠡᠨ ᠠᠪᠣᠷᠠᠬᠤ 主要是内蒙的说法Mainly an IM term. In M, ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠦ ᠲᠣᠰᠠᠯᠠᠮᠵᠢa:ŋxni: tʊslǎmʤ / aанхны тусламж. (回去) (Back)
... ᠯᠦᠭᠡ 古典的说法,蒙古国的发音不确定。This is a literary term, not usually found in M dictionaries. The pronunciation used in Mongolia is uncertain.(回去) (Back)
Back to Top